สุขสันต์วันปีใหม่เขมร 2025

เทศกาลปีใหม่เขมรเป็นประเพณีดั้งเดิมที่สืบทอดกันมายาวนานของชนชาติเขมร ทุกปี ในช่วงเวลาที่กำหนด (เช่น วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2017, 1 กรกฎาคม 2018 หรือ 11 สิงหาคม 2018 เวลา 11:00 น.) ชาวเขมรจะหยุดงานอื่น ๆ เพื่อให้ครอบครัวได้เตรียมบ้านและต้อนรับเทพเจ้าแห่งปีใหม่

การเริ่มต้นปีใหม่มีที่มาจากตำนานพื้นบ้าน เล่าว่า ครั้งหนึ่งมีเศรษฐีผู้หนึ่งมีบุตรชายชื่อ ธรรมบาล โกมา ซึ่งเป็นผู้สืบเชื้อสายจากพระอินทร์ และมีปัญญาเฉลียวฉลาดเป็นพิเศษ สามารถเข้าใจภาษานกได้

วันหนึ่ง ฤๅษีสี่หน้าแห่งหนึ่งชื่อ กบิลมหาพรหม ได้ตั้งปริศนา 3 ข้อให้ธรรมบาล โกมา แก้ภายใน 7 วัน หากไม่สามารถตอบได้ เขาจะต้องถูกตัดศีรษะ แต่หากตอบถูก กบิลมหาพรหมจะยอมตัดศีรษะของตนเองเป็นการบูชา

นกอินทรีได้ยินคำตอบจากฤๅษีและนำไปบอกธรรมบาล โกมา ทำให้เขาสามารถตอบปริศนาได้ถูกต้องทั้งหมด กบิลมหาพรหมจึงตัดศีรษะของตนเองตามคำสัญญา ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา เชื่อกันว่าศีรษะของกบิลมหาพรหมจะถูกอัญเชิญไปยังเขาพระสุเมรุทุกปีในวันสงกรานต์ และมีธิดาทั้งเจ็ดผลัดเปลี่ยนกันนำขบวน

2. วันเปิดปีใหม่ (วันแรกของปีใหม่เขมร)

วันแรกของปีใหม่เขมรเรียกว่า มหาสงกรานต์ ซึ่งจะเปลี่ยนวันไปในแต่ละปี ตามลำดับของเทพธิดาทั้งเจ็ด ธิดาของกบิลมหาพรหม

1. วันอาทิตย์ – เทพธิดา ตุงสะเทวี

2. วันจันทร์ – เทพธิดา โครักษาเทวี

3. วันอังคาร – เทพธิดา รากษสาเทวี

4. วันพุธ – เทพธิดา มันดาเทวี

5. วันพฤหัสบดี – เทพธิดา กิรินีเทวี

6. วันศุกร์ – เทพธิดา กิมิราเทวี

7. วันเสาร์ – เทพธิดา มหโอตราเทวี

ในวันนี้ ชาวกัมพูชามักนำเครื่องบูชาไปถวายพระที่วัด อุทิศส่วนกุศลให้ญาติผู้ล่วงลับ และขอพรให้มีสุขภาพแข็งแรง

3. วันวรวันปัต (วันที่สองของปีใหม่เขมร)

วันวรวันปัตเป็นวันที่สองของปีใหม่เขมร ในวันนี้ ลูกหลานจะมอบเสื้อผ้า อาหาร และเงินให้แก่ผู้มีพระคุณ พ่อแม่ ปู่ย่าตายาย รวมถึงผู้ยากไร้ หรือบางครั้งก็ให้ทานแก่คนรับใช้และผู้ขัดสน

4. วันวรคุยสัก (วันที่สามของปีใหม่เขมร)

วันสุดท้ายของปีใหม่เขมร เรียกว่า วันแห่งดวงอาทิตย์ขึ้น ตอนเช้าชาวเขมรจะนิมนต์พระสงฆ์มาทำพิธีที่ภูเขาทราย ในตอนเย็นพระสงฆ์จะนำน้ำและพระพุทธรูปมา และมีการเล่นพื้นบ้านต่าง ๆ เช่น ขว้างไม้ ขว้างไม้ไผ่ ชักเย่อ ซ่อนผ้า จับว่าว และกิจกรรมสนุกสนานอื่น ๆ

5. ความหมายของปีใหม่เขมร

ตลอดหนึ่งปี ผู้คนอาจประสบกับความเจ็บป่วย ความทุกข์ หรือเคราะห์ร้าย ชาวเขมรจึงเชื่อว่าชีวิตในปีเก่าอาจเต็มไปด้วยความเศร้าและอุปสรรค เมื่อปีเก่าผ่านพ้นไป ทุกคนจะร่วมเฉลิมฉลอง สวมเสื้อผ้าใหม่ และออกมาสนุกสนานเพื่อขจัดความทุกข์ และต้อนรับความโชคดี ความสุข และความเจริญรุ่งเรืองในปีใหม่

นอกจากนี้ ปีใหม่เขมรยังเป็นช่วงเวลาแห่งการกลับมาพบกันของครอบครัว ผู้ที่ทำงานห่างไกลจะเดินทางกลับบ้านเพื่อพบปะ พูดคุย และคลายความเหนื่อยล้าจากการทำงาน